国家标准《公差与配合》规定了公差带由标准公差和基本偏差两个要素组成。标准公差确定公差带的大小,而基本偏差确定公差带的位置,见下图)标准公差(IT) 标准公差的数值由基本尺寸和公差等级来决定。其中公差等级是确定尺寸精确程度的等级。国家标准《公差与配合》规定了公差带由标准公差和基本偏差两个要素组成。
1)标准公差
标准公差(IT)是国家标准规定的极限制中列出的任一公差数值。下表列出了国家标准(GB/T 1800.3—1998)规定的机械制造行业常用尺寸(尺寸至500mm)的标准公差数值。
标准公差等级及其代号
标准公差等级是指确定尺寸精确程度的等级。为了满足机械制造中各零件尺寸不同精度的要求,国家标准在基本尺寸至500mm范围内规定了20个标准公差等级,用符号IT和数值表示:IT01、IT0、IT1、IT2~IT18。其中,IT01精度等级最高,其余依次降低,IT18等级最低。在基本尺寸相同的条件下,标准公差数值随公差等级的降低而依次增大,详见表1
同一公差等级(例如IT6)对所有基本尺寸的一组公差被认为具有同等精确程度。
2)基本偏差
基本偏差一般是指上下两个偏差中靠近零线的那个偏差。即当公差带位于零线上方时,基本偏差为下偏差;当公差带位于零线下方时,基本偏差为上偏差,见上图。
国家标准对孔和轴均规定了28个不同的基本偏差。基本偏差代号用拉丁字母表示,大写字母表示孔,小写字母表示轴。下图是孔和轴的28个基本偏差系列图。
从基本偏差系列图可知,轴的基本偏差从a到h为上偏差(es),且是负值,其绝对值依次减小;从j到2c为下偏差(ei),且是正值,其绝对值依次增大。
孔的基本偏差从A到H为下偏差(E1),且是正值,其绝对值依次减小,从J到ZC为上偏差(Es),且是负值,其绝对值依次增大;其中H和h的基本偏差为零。JS和js对称于零线,没有基本偏差,其上,下偏差分别为+IT/2和-IT/2。
基本偏差系列图只表示了公差带的各种位置,所以只画出属于基本偏差的一端,另一端
则是开口的,即公差带的另一端取决于标准公差(IT)的大小。
表1标准公差数值表
|
基本尺寸
/mm
|
公 差 等 级
|
|
IT01
|
IT0
|
IT1
|
IT2
|
IT3
|
IT4
|
IT5
|
IT6
|
IT7
|
IT8
|
IT9
|
IT10
|
IT11
|
IT12
|
IT13
|
IT14
|
IT15
|
IT16
|
IT17
|
IT18
|
|
大于
|
至
|
/μm
|
/mm
|
|
|
3
|
0.3
|
0.5
|
0.8
|
1.2
|
2
|
3
|
4
|
6
|
10
|
14
|
25
|
40
|
60
|
0.10
|
0.14
|
0.25
|
0.40
|
0.60
|
1.0
|
1.4
|
|
3
|
6
|
0.4
|
0.6
|
1
|
1.5
|
2.5
|
4
|
5
|
8
|
12
|
18
|
30
|
48
|
75
|
0.12
|
0.18
|
0.30
|
0.48
|
0.75
|
1.2
|
1.8
|
|
6
|
10
|
0.4
|
0.6
|
1
|
1.5
|
2.5
|
4
|
6
|
9
|
15
|
22
|
36
|
58
|
90
|
0.15
|
0.22
|
0.36
|
0.58
|
0.90
|
1.5
|
2.2
|
|
10
|
18
|
0.5
|
0.8
|
1.2
|
2
|
3
|
5
|
8
|
11
|
18
|
27
|
43
|
70
|
110
|
0.18
|
0.27
|
0.43
|
0.70
|
1.10
|
1.8
|
2.7
|
|
18
|
30
|
0.6
|
l
|
1.5
|
2.5
|
4
|
6
|
9
|
13
|
21
|
33
|
52
|
84
|
130
|
0.21
|
0.33
|
0.52
|
0.84
|
1.30
|
2.1
|
3.3
|
|
30
|
50
|
0.6
|
1
|
1.5
|
2.5
|
4
|
7
|
11
|
16
|
25
|
39
|
62
|
100
|
160
|
0.25
|
0.39
|
0.62
|
1.00
|
1.60
|
2.5
|
3.9
|
|
50
|
80
|
0.8
|
1.2
|
2
|
3
|
5
|
8
|
13
|
19
|
30
|
46
|
74
|
120
|
190
|
0.30
|
0.46
|
0.74
|
1.20
|
1.90
|
3.0
|
4.6
|
|
80
|
120
|
1
|
1.5
|
2.5
|
4
|
6
|
10
|
15
|
22
|
35
|
54
|
87
|
140
|
220
|
0.35
|
0.54
|
0.87
|
1.40
|
2.20
|
3.5
|
5.4
|
|
120
|
180
|
1.2
|
2
|
3.5
|
5
|
8
|
12
|
18
|
25
|
40
|
63
|
100
|
160
|
250
|
0.40
|
0.63
|
1.00
|
1.60
|
2.50
|
4.0
|
6.3
|
|
180
|
250
|
2
|
3
|
4.5
|
7
|
10
|
14
|
20
|
29
|
46
|
72
|
115
|
185
|
290
|
0.46
|
0.72
|
1.15
|
1.85
|
2.90
|
4.6
|
7.2
|
|
250
|
315
|
2.5
|
4
|
6
|
8
|
12
|
16
|
23
|
32
|
52
|
81
|
130
|
210
|
320
|
0.52
|
0.81
|
1.30
|
2.10
|
3.20
|
5.2
|
8.1
|
|
315
|
400
|
3
|
5
|
7
|
9
|
13
|
18
|
25
|
36
|
57
|
89
|
140
|
230
|
360
|
0.57
|
0.89
|
1.40
|
2.30
|
3.60
|
5.7
|
8.9
|
|
400
|
500
|
4
|
6
|
8
|
10
|
15
|
20
|
27
|
40
|
63
|
97
|
155
|
250
|
400
|
0.63
|
0.97
|
1.55
|
2.50
|
4.00
|
6.3
|
9.7
|
孔的极限差值(基本尺寸由大于10至315mm) μm
|
公差带
|
等
级
|
基本尺寸mm
|
|
|
>0~18
|
>18~30
|
>30~50
|
>50~80
|
>80~120
|
>120~180
|
>180~250
|
>250~315
|
|
|
D
|
8
|
+77
+50
|
+98
+65
|
+119
+80
|
+146
+100
|
+174
+120
|
+208
+145
|
+242
+170
|
+271
+190
|
|
|
▼9
|
+93
+50
|
+117
+65
|
+142
+80
|
+174
+100
|
+207
+120
|
+245
+145
|
+285
+170
|
+320
+190
|
|
|
10
|
+120
+50
|
+149
+65
|
+180
+80
|
+220
+100
|
+260
+120
|
+305
+145
|
+355
+170
|
+400
+190
|
|
|
11
|
+160
+50
|
+195
+65
|
+240
+80
|
+290
+100
|
+340
+120
|
+395
+145
|
+460
+170
|
+510
+190
|
|
|
E
|
6
|
+43
+32
|
+53
+40
|
+66
+50
|
+79
+60
|
+94
+72
|
+110
+85
|
+129
+100
|
+142
+110
|
|
|
7
|
+50
+32
|
+61
+40
|
+75
+50
|
+90
+60
|
+107
+72
|
+125
+85
|
+146
+100
|
+162
+110
|
|
|
8
|
+59
+32
|
+73
+40
|
+89
+50
|
+106
+60
|
+126
+72
|
+148
+85
|
+172
+100
|
+191
+110
|
|
|
9
|
+75
+32
|
+92
+40
|
+112
+50
|
+134
+60
|
+159
+72
|
+185
+85
|
+215
+100
|
+240
+110
|
|
|
10
|
+102
+32
|
+124
+40
|
+150
+50
|
+180
+60
|
+212
+72
|
+245
+85
|
+285
+100
|
+320
+110
|
|
|
F
|
6
|
+27
+16
|
+33
+20
|
+41
+25
|
+49
+30
|
+58
+36
|
+68
+43
|
+79
+50
|
+88
+56
|
|
|
7
|
+34
+16
|
+41
+20
|
+50
+25
|
+60
+30
|
+71
+36
|
+83
+43
|
+96
+50
|
+108
+56
|
|
|
▼8
|
+43
+16
|
+53
+20
|
+64
+25
|
+76
+30
|
+90
+36
|
+106
+43
|
+122
+50
|
+137
+56
|
|
|
9
|
+59
+16
|
+72
+20
|
+87
+25
|
+104
+30
|
+123
+36
|
+143
+43
|
+165
+50
|
+186
+56
|
|
|
H
|
6
|
+11
0
|
+13
0
|
+16
0
|
+19
0
|
+22
0
|
+25
0
|
+29
0
|
+32
0
|
|
|
▼7
|
+18
0
|
+21
0
|
+25
0
|
+30
0
|
+35
0
|
+40
0
|
+46
0
|
+52
0
|
|
|
▼8
|
+27
0
|
+33
0
|
+39
0
|
+46
0
|
+54
0
|
+63
0
|
+72
0
|
+81
0
|
|
|
▼9
|
+43
0
|
+52
0
|
+62
0
|
+74
0
|
+87
0
|
+100
0
|
+115
0
|
+130
0
|
|
|
|
|
|
10
|
+70
0
|
+84
0
|
+100
0
|
+120
0
|
+140
0
|
+160
0
|
+185
0
|
+210
0
|
|
|
▼11
|
+110
0
|
+130
0
|
+160
0
|
+190
0
|
+220
0
|
+250
0
|
+290
0
|
+320
0
|
|
|
K
|
6
|
+2
-9
|
+2
-11
|
+3
-13
|
+4
-15
|
+4
-18
|
+4
-21
|
+5
-24
|
+5
-27
|
|
|
▼7
|
+6
-12
|
+6
-15
|
+7
-18
|
+9
-21
|
+10
-25
|
+12
-28
|
+13
-33
|
+16
-36
|
|
|
8
|
+8
-19
|
+10
-23
|
+12
-27
|
+14
-32
|
+16
-38
|
+20
-43
|
+22
-50
|
+25
-56
|
|
|
N
|
6
|
-9
-20
|
-11
-28
|
-12
-24
|
-14
-33
|
-16
-38
|
-20
-45
|
-22
-51
|
-25
-57
|
|
|
▼7
|
-5
-23
|
-7
-28
|
-8
-33
|
-9
-39
|
-10
-45
|
-12
-52
|
-14
-60
|
-14
-66
|
|
|
8
|
-3
-30
|
-3
-36
|
-3
-42
|
-4
-50
|
-4
-58
|
-4
-67
|
-5
-77
|
-5
-86
|
|
|
P
|
6
|
-15
-26
|
-18
-31
|
-21
-37
|
-26
-45
|
-30
-52
|
-36
-61
|
-41
-70
|
-47
-79
|
|
|
▼7
|
-11
-29
|
-14
-35
|
-17
-42
|
-21
-51
|
-24
-59
|
-28
-68
|
-33
-79
|
-36
-88
|
|
轴的极限偏差 (基本尺寸由于大于10至315mm)
|
公差带
|
等
级
|
基本尺寸mm
|
|
>10~18
|
>18~30
|
>30~50
|
>50~80
|
>80~120
|
>120~180
|
>180~250
|
>250~315
|
|
d
|
6
|
-50
-61
|
-65
-78
|
-80
-96
|
-100
-119
|
-120
-142
|
-145
-170
|
-170
-199
|
-190
-222
|
|
7
|
-50
-68
|
-65
-86
|
-80
-105
|
-100
-130
|
-120
-155
|
-145
-185
|
-170
-216
|
-190
-242
|
|
8
|
-50
-77
|
-65
-98
|
-80
-119
|
-100
-146
|
-120
-174
|
-145
-208
|
-170
-242
|
-190
-271
|
|
▼9
|
-50
-93
|
-65
-117
|
-80
-142
|
-100
-174
|
-120
-207
|
-145
-245
|
-170
-285
|
-190
-320
|
|
10
|
-50
-120
|
-65
-149
|
-80
-180
|
-100
-220
|
-120
-260
|
-145
-305
|
-170
-355
|
-190
-400
|
|
f
|
▼7
|
-16
-34
|
-20
-41
|
-25
-50
|
-30
-60
|
-36
-71
|
-43
-83
|
-50
-96
|
-56
-108
|
|
8
|
-16
-43
|
-20
-53
|
-25
-64
|
-30
-76
|
-36
-90
|
-43
-106
|
-50
-122
|
-56
-137
|
|
9
|
-16
-59
|
-20
-72
|
-25
-87
|
-30
-104
|
-36
-123
|
-43
-143
|
-50
-165
|
-56
-186
|
|
g
|
5
|
-6
-14
|
-7
-16
|
-9
-20
|
-10
-23
|
-12
-27
|
-14
-32
|
-15
-35
|
-17
-40
|
|
▼6
|
-6
-17
|
-7
-20
|
-9
-25
|
-10
-29
|
-12
-34
|
-14
-39
|
-15
-44
|
-17
-49
|
|
7
|
-6
-24
|
-7
-28
|
-9
-34
|
-10
-40
|
-12
-47
|
-14
-54
|
-15
-61
|
-17
-69
|
|
h
|
5
|
0
—8
|
0
—9
|
0
—11
|
0
—13
|
0
—15
|
0
—18
|
0
—20
|
0
—23
|
|
▼6
|
0
—11
|
0
—13
|
0
—16
|
0
—19
|
0
—22
|
0
—25
|
0
—29
|
0
—32
|
|
▼7
|
0
—18
|
0
—21
|
0
—25
|
0
—30
|
0
—35
|
0
—40
|
0
—46
|
0
—52
|
|
8
|
0
—27
|
0
—33
|
0
—39
|
0
—46
|
0
—54
|
0
—63
|
0
—72
|
0
—81
|
|
▼9
|
0
—43
|
0
—52
|
0
—62
|
0
—74
|
0
—87
|
0
—100
|
0
—115
|
0
—130
|
|
K
|
5
|
+9
+1
|
+11
+2
|
+13
+2
|
+15
+2
|
+18
+3
|
+21
+3
|
+24
+4
|
+27
+4
|
|
▼6
|
+12
+1
|
+15
+2
|
+18
+2
|
+21
+2
|
+25
+3
|
+28
+3
|
+33
+3
|
+36
+4
|
|
7
|
+19
+1
|
+23
+2
|
+27
+2
|
+32
+2
|
+38
+3
|
+43
+3
|
+50
+4
|
+56
+4
|
|
M
|
5
|
+15
+7
|
+17
+8
|
+20
+9
|
+24
+11
|
+28
+13
|
+33
+15
|
+37
+17
|
+43
+20
|
|
6
|
+18
+7
|
+21
+8
|
+25
+9
|
+30
+11
|
+35
+13
|
+40
+15
|
+46
+17
|
+52
+20
|
|
7
|
+25
+7
|
+29
+8
|
+34
+9
|
+41
+11
|
+48
+13
|
+55
+15
|
+63
+17
|
+72
+20
|
|
N
|
5
|
+20
+12
|
+24
+15
|
+28
+17
|
+33
+22
|
+38
+23
|
+45
+27
|
+51
+31
|
+57
+34
|
|
▼6
|
+23
+12
|
+28
+15
|
+33
+17
|
+39
+20
|
+45
+23
|
+52
+27
|
+60
+31
|
+66
+34
|
|
7
|
+30
+12
|
+36
+15
|
+42
+17
|
+50
+20
|
+58
+23
|
+67
+27
|
+77
+31
|
+86
+34
|
|
p
|
5
|
+26
+18
|
+31
+22
|
+37
+26
|
+45
+32
|
+52
+37
|
+61
+43
|
+70
+50
|
+79
+56
|
|
▼6
|
+29
+18
|
+35
+22
|
+42
+26
|
+51
+32
|
+59
+37
|
+68
+43
|
+79
+50
|
+88
+56
|
|
7
|
+36
+18
|
+43
+22
|
+51
+26
|
+62
+32
|
+72
+37
|
+83
+43
|
+96
+50
|
+108
+56
|
注:标注▼者为优先公差等级,应优先选用
|